sobota, 31 października 2015

"Wariant drugi", Philip K. Dick


Autor: Philip K. Dick
Tytuł oryginału: The Collected Short Stories of Philip K. Dick, volume 2: Second Variety
Seria:
Gatunek: science fiction
Język oryginału: angielski
Przekład: Janusz Szczepański
Liczba stron: 616
Wymiary: 150x225
ISBN: 978-83-7818-576-5
Wydawca: Rebis
Oprawa: płótnopodobna z obwolutą
Miejsce wydania: Poznań
Ocena: 6/6

Autora o tak wielkich zasługach dla literatury science fiction jak Philip K. Dick nikomu dzisiaj nie trzeba specjalnie przedstawiać. Jeśli ktoś nie zna jeszcze jego dokonań, to najwyraźniej tego rodzaju literatura albo dopiero pojawia się w kręgu jego zainteresowań, albo w ogóle się w nim nie znajduje.

Wydawnictwo Rebis już jakiś czas temu wypuściło na rynek serię książek Dicka i należy zaznaczyć, że seria ta jest niezwykle atrakcyjna tak dla fanów SF, jak i dla kolekcjonerów książek, gdyż jej wydanie potrafi sprawić, że naprawdę będziemy cieszyć się z zakupu tych tomów. Opisywany właśnie Wariant drugi jest obszernym, ponad sześćsetstronicowym tomiskiem w twardej oprawie, opatrzonej obwolutą przedstawiającą jedną z prac – podobnie zresztą jak inne książki z serii – Wojtka Siudmaka, jednego z moich ulubionych twórców i głównego przedstawiciela realizmu fantastycznego. Jakby tego było mało, wewnątrz książki znajdziemy także niezwykłe, czarno-biało szkice Siudmaka, w pewien swoisty sposób bardzo odpowiednie dla zawartej w tomie treści. Ja sam więc z posiadania Wariantu drugiego jestem zadowolony podwójnie.

Wariant drugi jest następnym po części pierwszej tomem antologii opowiadań Philipa K. Dicka, których zamieszczono aż dwadzieścia siedem. Jedne teksty są krótsze, drugie dłuższe, lepsze i gorsze, napisane z większym i mniejszym rozmachem, są to utwory zawierające spory rozrzut tematyczny i ten charakterystyczny dla Dicka styl, który zadeklarowani fani pisarza niewątpliwie uznają za mocno rozpoznawalny. Wszystkie zamieszczone w antologii teksty pochodzą z lat 1952 – 55, kiedy to Dick produkował opowiadania niemalże taśmowo; chcąc zyskać rozgłos oraz pieniądze pisał utwory nie tylko fantastyczno-naukowe (fantastykę traktowano w tamtym czasie z lekceważeniem), ale i niesamowite, pulpowe. W utworach tych znajdziemy bardzo wiele podobieństw i powtarzających się motywów, trzeba przyznać także, że dzisiaj – kilka dekad od okresu ich powstania – nie odnajdujemy w nich także niczego specjalnie nowatorskiego i innowacyjnego. Mimo to jednak teksty zawarte w Wariancie drugim zasługują na poznanie, a dickowski sposób pisania i konstruowania fabuły bez wątpienia niejednemu czytelnikowi sprawi dużo przyjemności. Wariant drugi będzie więc pozycją obowiązkową dla fanów tego pisarza, tomem pokaźnym i cieszącym oczy, ale i zbiorem tekstów niezwykle ciekawym dla każdego czytelnika lubiącego zagłębiać się w nurt fantastyki naukowej.

Poza dwudziestoma siedmioma utworami, jakie zawarto w tej obszernej antologii, znajduje się w niej także niezwykle ciekawy, otwierający całość i dość obszerny tekst Macieja Parowskiego, zatytułowany Niefilmowy pisarz filmowców. Tekst ten nawiązuje do utworów Dicka wykorzystanych na dużym ekranie, jak również opisuje sylwetkę pisarza i zawiera rozliczne interpretacje Parowskiego na temat Dicka oraz jego utworów zawartych w Wariancie drugim.

Po tekście Macieja Parowskiego przejdziemy do zamieszczonej tutaj także Przedmowy do wydania amerykańskiego, tekstu Normana Spinrada pochodzącego z roku 1986. Na kilku stronach Spinrad zwraca uwagę na to, jak utalentowanym praktykantem sztuki pisania był Dick w początkach swojej kariery, jak wiele pracy w nią wkładał, porównuje Philipa do innych pisarzy i przybliża nam tamten miniony okres, w jakim krótkie formy prozatorskie tworzył młody autor. Cofamy się więc kilka dekad wstecz, zagłębiając się w niezwykle intrygujące fakty i opisy tamtych lat twórczości Dicka.

Efekt pracy, jaką włożono w powstanie Wariantu drugiego, jest imponujący i w pełni zadowalający. Na samym końcu antologii wydawca zamieścił także listę opowiadań wraz z datami ich powstania i przypisami samego Dicka, ułożoną chronologicznie i uzupełniającą całość o kolejne fakty. Wariant drugi da więc czytelnikowi wgląd w początkowe lata pracy pisarza obrazując rozwój jego twórczości i postrzegania, jak również zdolności pisarskich, które już w tak wczesnych tekstach były dobrze widoczne.